JPK_CIT, VAT i cyfrowa księgowość. Co zmiany planowane na 2026 rok mówią o kierunku rynku?

Jeszcze kilka lat temu cyfryzacja podatków kojarzyła się głównie z wysyłką deklaracji elektronicznych. Dziś coraz większe znaczenie mają jednak same dane – ich jakość, struktura oraz sposób przepływu między systemami.

Dobrze pokazują to zarówno planowane zmiany związane z JPK_CIT i elektronicznymi księgami rachunkowymi, jak i najnowsze dyskusje dotyczące prawa do odliczenia VAT. Choć dotyczą różnych obszarów podatkowych, oba tematy prowadzą do podobnego wniosku – księgowość coraz mocniej opiera się na cyfrowych procesach i danych pochodzących bezpośrednio z systemów ERP.

JPK_CIT to nie tylko kolejny plik

W ostatnich miesiącach dużo mówi się o nowych obowiązkach związanych z JPK_CIT oraz przesyłaniem ksiąg rachunkowych w formie elektronicznej. Planowane zmiany przewidują m.in.:

• wydłużenie terminów dla części podatników (do 31 lipca po zakończeniu roku podatkowego),
• przesunięcie terminów przesyłania struktur JPK związanych z CIT i PIT (do końca siódmego miesiąca po zakończeniu roku podatkowego lub obrotowego),
• możliwość podpisywania ksiąg przez pełnomocników posiadających uprawnienia do podpisywania deklaracji elektronicznych.

Same zmiany terminów są jednak jedynie częścią większego procesu.

JPK_CIT to dla wielu firm konieczność uporządkowania danych księgowych, oznaczeń podatkowych, planu kont oraz sposobu przepływu informacji między działami i systemami. Coraz większe znaczenie mają również poprawność danych oraz spójność informacji raportowanych do urzędów, dlatego producenci systemów ERP od wielu miesięcy rozwijają funkcje związane z mapowaniem znaczników podatkowych, walidacją danych czy obsługą nowych struktur JPK.

Coraz większe znaczenie danych i obiegu dokumentów

Podobny kierunek widać również w dyskusjach dotyczących prawa do odliczenia VAT.

Duże zainteresowanie wzbudziły ostatnio wyroki TSUE dotyczące momentu odliczenia podatku VAT (sprawa Baubedarf-Handel). W uproszczeniu – coraz częściej podkreśla się znaczenie faktycznego przebiegu transakcji (tzw. przesłanki materialnej), a nie wyłącznie samego momentu otrzymania faktury.

Nie oznacza to oczywiście możliwości odliczania VAT bez dokumentów. Pokazuje jednak, jak duże znaczenie zaczynają mieć:

• terminowość obiegu dokumentów,
• poprawność danych,
• moment pojawienia się informacji w systemach,
• integracja procesów księgowych.

Szczególnie widoczne jest to w firmach obsługujących dużą liczbę dokumentów zakupowych lub korzystających z rozproszonych procesów akceptacji faktur.

KSeF, JPK i ERP coraz mocniej się łączą

Zmiany wokół JPK_CIT, elektronicznych ksiąg czy rozliczeń VAT pokazują wyraźnie, że podatki coraz mocniej opierają się na danych generowanych bezpośrednio w systemach finansowo-księgowych.

To już nie jest wyłącznie kwestia „wysłania pliku”, ponieważ coraz większe znaczenie mają:

• jakość danych źródłowych,
• spójność procesów,
• automatyzacja obiegu dokumentów,
• integracja systemów ERP z KSeF i księgowością.

Dlatego coraz więcej firm zaczyna przyglądać się takim obszarom jak:

• przygotowanie do JPK_CIT,
• sposób oznaczania danych księgowych,
• obieg dokumentów kosztowych,
• automatyzację procesów związanych z KSeF.

Cyfrowa księgowość staje się standardem

Widzimy wyraźnie, że kierunek zmian pozostaje spójny – administracja skarbowa oczekuje coraz bardziej uporządkowanych, szczegółowych i cyfrowych danych.

Dla firm oznacza to nie tylko konieczność dostosowania się do nowych obowiązków, ale również potrzebę uporządkowania procesów księgowych i lepszego wykorzystania możliwości systemów ERP.

W ostatnich miesiącach obserwujemy, że coraz więcej firm rozpoczyna przygotowania do JPK_CIT oraz analizuje procesy związane z elektronicznym obiegiem dokumentów i integracją z KSeF – jeszcze zanim nowe obowiązki staną się codziennością.